Hülya Sürücü ile Detay Programı’na konuk olan Vali Mustafa Büyük, Sakarya’ya atandığı günden beri orta hasarlı sorununun en önemli sorun olarak önüne geldiğini belirterek, şöyle konuştu:

 

“Sakarya’da deprem konusu ayrıca değerlendirilmesi gereken önemli bir konu. 1999 depremi ve ardından yaşanan Düzce depremi Sakarya’da çok ciddi kayıplara neden oldu. Halen de belirli açılardan bakıldığında onun izlerini, etkilerini yaşamaya devam ediyoruz. Göreve başladığımda önüme konulan en önemli konu yine bu idi. Bu sorun sadece bizde değil, komşu illerde de vardı ama, özellikle üniversite öğrencilerinin kaldığı ve vahim sonuçlar doğurabilecek binalara dair haberler sürekli yazılıyordu. Yine her vesile ile kamu görevlilerinin, basının, bakanlar veya Başbakan geldiğinde ilk ortaya koyduğu konu yine buydu…”

 

 

Orta hasarlı bina sahiplerine gereken desteğin sağlandığını anlatan Vali Büyük programda şunları söyledi:

“İlimizde 20 bine yakın bina, orta hasarlı olarak tespit edildi. Bina sahiplerine kira yardımı, güçlendirme desteği, kredisi gibi çeşitli uygulamalar yapıldığı, orta hasarlılardan 7 binin üzerinde hak sahibi oluşturularak bunlara mali destek verildiği bir yapı vardı.Bu konutlardan 19 bin’e yakınının sorunu çözülmüş, bin’e yakın bina ile ilgili sorun devam ediyordu. Kırsal kesimde olsun, il merkezinde olsun, ağırlıklı olarak Adapazarı, Serdivan, Erenler, Arifiye, Karasu, Kocaali’de, kısacası ilimizin geniş kesiminde önemli bir konu olarak önümüzde duruyordu”.

 

“Hukuken bakıldığı zaman şimdiye kadar müsamaha edilerek ve hoşgörülerek bu konu ertelenmişti. Yapılacak işlerle ilgili bir çok toplantı yaptık. Masa etrafında toplanarak birlikte karar almaya çalıştık. Karar oluştururken meslek örgütleri de, Üniversite ve yerel yönetimler de vardı. Valilik olarak da bunu değerlendirmeye çalıştık. Ama ne yaparsanız yapın herkesi memnun edecek bir uygulamayı gerçekleştirmek mümkün değil. Hukuken veya vicdanen yapmamız gereken bir şeyi, belki de tam zamanında, müdahil olarak yapmaya çalıştık. Neden derseniz, depremin getirdiği atmosferde bu tür sıkıntılı sorunları çözüme kavuşturmak biraz daha kolay hale geliyor. Orta hasarlıların bir hak sahibi olarak, onlara ev verilmesi veya herhangi bir katkıda bulunulması mümkün değildi, ama buna rağmen büyükşehirle birlikte yapabileceklerimizi yine de konuştuk. Ortaya konulabilecek desteklere karşılık, hemen yapılması gereken bir şey vardı, o da kamu hizmetlerini kesmekti. Biz de onu yaptık. Çünkü bir taraftan oturulması sakıncalı olan tehlikeli yapılar vardı ve bizim de seyirci olmamız kabul edilebilir bir şey değildi.”

 

 

Canlı yayında orta hasarlılar konusunda hukuka uygun davrandıklarını vurgulayan Vali Mustafa Büyük şunları söyledi:

“Orta hasarlılar konusunda hukuka uygun davrandık. Mağdur olanların en azından 1 yıllık kira yardımını sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıfları aracılığıyla karşılamak kaydıyla, kamu hizmetlerinin kesilmesi talimatını verdik. Bunu yaparken hukuka uygun hareket ettiğimizi düşünüyoruz. Yargı yolunun açık olduğunu başından beri söyledik. Binalar güçlendirilmişse, bu da belgelendirilememişse yargıya başvurulabileceğini belirttik ve bunu öneri olarak onlara sunduk. Kişilere savunma hakkı verilmesine özen gösterdik. Onlar yıkmadığı zaman, yıkımı bizim yapabileceğimiz bir uygulamayı hayata geçirmeye çalışıyoruz. Belki aksaklıklar veya hatalar olabilir, ama yaptığımız bu uygulamada bir süreci hep birlikte yaşıyoruz. Olumlu tepkiler de alıyoruz.”

 

 

Orta hasarlı sorununu çözmek için katı ve kararlı bir uygulamanın şart hale geldiğini anlatan Vali Büyük Detay Programında şöyle konuştu:

“Biz hiç bir zaman için deprem yönünden güvenli ve sağlam binaları sadece yıkmak niyetinde değiliz, afet kanunu çerçevesinde orta hasarlı tespiti yapılmış, güçlendirmesi yapılmamış binalarda, içinde yaşayanların canını düşünerek artık bu sorunun çözülmesi gerektiğine karar verdik. Hiçbir zaman insanların evlerini yıkmaktan memnun olacak değiliz elbette ama, bu kadar zamandır bu mesele çözülemiyorsa katı ve kararlı uygulama ile bunun artık neticelendirilmesi gerekir”

 

Orta hasarlıların yıkımının aynı zamanda bir avantajı da beraberinde getirdiğini söyleyen Büyük, “Bu uygulamanın bir avantajı var. Bizim Kentsel Dönüşüm Projelerine ihtiyacımız var. Depremin getirdiği sınırlamalar var. Kentimizin deprem sonrasındaki manzarası büyükşehirlerin genel görüntüsünden çok farklı. Eski binaların deprem yönetmeliklerine uygun yapılmaması sebebiyle üzerlerindeki tereddütler, işte bunları da bu projelerle çözmemiz gerekiyor. Sakarya’nın bu projede de önde gelen kent olmasını sağlama fırsatı doğdu” dedi.

Radyo programında, yıkımı eleştirenlere yanıt veren Vali Büyük, “Bize, niçin yıkıyorsunuz diye değil, neden geç kaldınız diye sorun” şeklinde konuştu. Büyük şunları söyledi:

“1999 depreminde orta hasarlı tespiti yapılan, 1 yıl içinde güçlendirilmesi yapılmadığı zaman yıkılmasını emreden bir hukuki düzenlemeden bahsediyoruz…12 yıl geçmiş ve bugün halen yeni süreler veya imkanlar diye bahsedersek, o zaman bunun sonunu asla getiremeyiz. Belki olması gerekenden daha uzun bir süre yaşanmış…Asıl söylenmesi gereken “niçin bu kadar geç kaldınız?” sorusunun sorulmasıdır…Bu kadar uzamasını, buna rağmen bir mesafe alınmamasını sorgulamak yerine, “karda-kışta açıkta kaldık” demek uygun olmaz. Kira yardımları yapıldı, güçlendirme desteği verildi. 11 bin lira konut başına destek sağlandı. Dışarıdan bakıldığında ortada mağduriyet varmış gibi görülebilir ama, insan hayatı her şeyin üstünde ve hiçbirşeyle kıyaslanamaz”.

Orta hasarlı sorunu gündemdeyken bir çok ulusal televizyondan konuk olmak için davet aldığını, ancak verecek cevap bulamadığı için bu davetleri reddetmek zorunda kaldığını itiraf eden Vali Büyük şöyle konuştu:

Güçlendirmesini yapan ve belgelendirenlere zaten ruhsatları veriliyor. Sadece orta hasarlılar konusu değil, yeni yerleşim bölgesi, afet koordinasyonu, sivil, resmi kurumların yapması gerekenler üzerinde de çalışılmalı”.

Hülya Sürücü’nün “Deprem sonrası yapılan yapılar ne derece güvenli?”şeklindeki sorusuna yanıt veren Vali Büyük şöyle konuştu:

“Deprem sonrası yapılan yapılar 1998 yönetmeliği çerçevesinde yapıldığı için olabilecek en iyi en güvenilir yapılar…Hem zemin etüdleri hem de uygulama sırasında yapılanlar ve yeni yerleşim alanlarındaki yoğunlaşma, eski yerlerdeki kat sınırlamaları, binaların yapımında kullanılan teknolojiler endişeye kapılacak bir durum olmadığını gösteriyor. Bu konuda halkın içi rahat olsun…Kentsel Dönüşüm Projeleri hayata geçirilirken deprem öncesinde yapılmış, o dönemdeki yönetmeliklere uygun, depremde hasar görmemiş ve hukuki problemi olmayanlar içinde güvenli olmayanları tespit edersek, onlar için projeler hazırlamak zorundayız. Asıl problemimiz de bu…”

 

 

Radyo Programında yeni Vali Konağına ilişkin basına yansıyan haberleri de değerlendiren Sakarya Valisi Mustafa Büyük, “Basın olayı abarttı, benim hatam yok, ben daha mütevazi bir konakta oturmak isterdim” dedi ve şunları söyledi:

“Ben geldiğimde konak inşaatı bitmişti. Sadece tefrişi sözkonusuydu. Epey zaman tefrişini geciktirdik. 1.5 yıldır eski konakta kalıyordum. Bana herkes “burası güvenli değil, 2 deprem geçirdi, yeni konağa taşınmalısınız” diyordu. Yenikent’ten vatandaşlar da “Neden buraya gelmiyorsunuz?” diye serzenişlerde bulunuyordu…Bu durum basına da yansıyordu. Mütevazi bir tefriş yaparak, cüzi harcamalarla nihayet konak tamamlandı. Keşke daha mütevazi bir konak olsaydı”.

 

 

Canlı yayında, basının yeni konakla ilgili haberlerini eleştirmeye devam eden Vali Büyük, basının iddia ettiği gibi yeni Vali Konağı’nın 4.5 milyona değil, 2 milyon 200 bin TL ye mal olduğunu açıkladı ve şöyle konuştu:

“Yapılan haberlerde benim bir hatam ve eksiğim yok. Olanı abartmamak lazım. 4.5 milyona maloldu diye yazdılar, oysa 2 milyon 200 bin liraya maloldu. Mevcut haliyle o kadar harcama yapılacak konağa ihtiyacımız yoktu. Tabi ki daha mütevazi olabilirdi. Eşimle iki kişi kalıyoruz, benim ihtiyacım olan da o kadar büyük bir konak değil…Başkaları için de aynı şey geçerli. Artık gelişmiş ülkelerin standartlarına ulaşmamız lazım. Şahsen ben karar aşamasında burada olsaydım, daha mütevazi bir konak isterdim. Ama yapılmış olana taşınmamak da yanlış olurdu. Yenikent sağlam yapıların olduğu bölge. Oranın daha güzel, tercih edilir bölge haline gelmesinde, şehir haline dönüşmesinde belki bu konağın varlığı etkili rol oynar. Çevre düzenlemesi için Büyükşehir Belediyesine de teşekkür ediyorum. Yol yapım çalışması yapıldı. Bu sayede o bölge, diğer vatandaşların ve kurumların istifade edeceği yola kavuşmuş oldu…İnşallah hayırlı hizmetler yaparız, onun üzerimizdeki yükünü telafi edecek çalışmalarla, konaktan da istifade eden bu şehre güzel hizmetler veririz”